पश्चिमका थारु

नेपालको पूर्व देखि पश्चिम सम्मै छ थारुको बस्ती । खासगरि तराई भेगमा फैलिएका छन् ती । जातियरुपमा थारु भएपनि पूर्व, मध्य र पश्चिम नेपालका थारुको भाषा, रहनसहन, भेषभुषामा निक्कै भिन्नता पाइन्छ । यद्यपी नेपालका सबै थारुहरुमा थुप्रै समानताहरु पाइन्छन् ।  आज यहाँ देखाउन खोजिएका तस्बिरहरु भने पश्चिम नेपालका थारुहरुको हो । यि तस्बिर पिपल ईन पिक्चरबाट लिईएको हो । यो पहिलो तस्बिर थारुहरुको लठ्ठी न्रित्यको हो । जुन धेरैजसो फागु पूर्णीमाको आसपासमा खेलिन्छ । यो नाच पश्चिमदेखि मध्य तराईका थारुमापनि निक्कै प्रचलित छ । मुजुरका प्वाँखहलाई उधिनेर मुजुर नाच्दा ढल्केझैं गरेर नाचिने यो नाच निकै सुन्दर हुन्छ ।

यो चाहिँ थारु महिला (थरुनी) हरुको न्रित्य हो । चाड पर्वमा यसैगरि आफ्ना परम्परागत गहना लगाएर नाच्ने चलन हुन्छ यो समूदायमापनि ।

यो चाहिँ लाठी नाच। ढोलकको तालमा एक अर्काको लठ्ठीमा ठोक्काएर नाचिन्छ । यो नाचपनि पश्चिमदेखि मध्यपूर्व सम्मनै प्रचलित छ ।

सक्नुहुन्छ टाउकोमा भारी बोकेर यसैगरि हिँड्न ? थारु समूदायमा यो त केहि होइन । ठुल्ठूला घाँस त खाद्ययान्नका भारी समेत यसैगरि टाउकोमा बोकेर ठिमठिम पर्दै हिँड्छन् ।

माछी मारन हो बैनी  ……………;खासगरि ठूलो एकादशी लगायतका पर्वमा थारु समूदायका मानिस यसैगरि ताला, घोल, दलदले, खोलामा गएर संयुक्तरुपमा माछा मार्छन् र पछि दामासाहीले बाँड्छन् ।

गाउँले जिवन, ढिकी र जाँतो। ब्याख्या गर्नै नपर्ने ।

आफैंले बुनेका यस्तै ढकियामा राखिन्छ खाजा साजा ।

यो हो स्थानिय भेषभुषा, गरगहना । कति सुन्दर देखिन्छन् हगी थरुनीहरु आफ्नै गरगहनामा ?

प्राय:  विवाहिताहरुले यस्ता टाटु बनाउने चलन हुन्छ थारु समूदायमा ।

पछि पो ल्याए त तराईमा वसाई सर्नेले लामा लामा सर्ट र प्यान्ट लगाउने चलन । पहिले त आची आउने र सु गर्ने ठाउँ छोपे पुग्थ्यो नी ! अझै पनि त छन् नी निक्कै यस्तै पहिरनमा रमाउनेहरु ।

हामीपनि बन्छौं कि त राष्ट्रपती ? ! डा रामबरण यादव यसैगरि भैंसीमाथि चढ्दा चढ्दै राष्ट्रपती बने रे, हामीपनि बन्छौं कि त ! राष्ट्रपती बनौं वा नबनौं तराईमा यसरि भैंसीमाथि चढ्ने चलन नौलो होइन ।