नायकसितै छमछमी नाच्दै पेरिसमा तमुहरूको ल्होसार

पेरिसमा तमु (गुरुङहरुले) आफ्नो नयाँ वर्ष ल्होसार मनाए । आज दुईवटा नयाँ अवशरका साथ मनाए । फ्रान्सका नयाँ नेपाली राजदूत अम्बिका लुइँटेल र तमु फिल्मका नायक आकाश गुरुङसँगै मनाउन पाए । आकाश गुरुङले संयोगले पेरिसमा न्रित्य देखाए भने महामहिम राजदूत लुइँटेल दश दिन अघि मात्रै राजदूतको जिम्मेवारी लिएर आएकाले उनकालागिपनि यो पहिलो सार्वजनिक कार्यक्रम थियो । नायक गुरुङ् आफ्नै समूदायमा न्रित्य देखाउन पाउँदा हौसिए । राजदूत नेपालीको पहिलो कार्यक्रममा उपस्थित् हुनासाथ पाएको माया र सम्मान देखेर पुलकित भईन । आयोजकहरू आफ्नै गुरुङ् समूदायका नायकलेनै न्रित्य देखाइदिएर । नेपालीहरू नायक र नयाँ राजदूतलाई पहिलो पटक चिन्न पाएर । लोक भाकाका अनेक न्रित्य हेर्न र गित सुन्न पाएर । खचाखच नेपालीहरूको भिड लागिदिएर अनुग्रहित देखिए, आयोजकहरू । पेरिसको एउटा हलमा खचाखच भरिएका नेपालीहरुका माझमा आज तमु समाज फ्रान्सले रोचक र मनोरन्जनात्मक हिसाबले भब्य तमु ल्होसार मनायो । आजै पहिलो पटक फ्रान्समा बाह्रमसी घाँटु न्रित्यपनि देखाइयो ।

कार्यक्रममा सभापतित्व तमु समाजका संस्थापक अध्यक्ष लक्ष्मण गुरुङ्ले गरे । मुख्य अतिथि थीइन्, राजदूत लुइँटेल । विशेष अतिथि थिए, पेरिसको नेपाली दूतावासका उपनियोग प्रमुख रामबाबु ढकाल । राजदूत लुइँटेल कस्ती होलिन् ? कस्तो बोल्लिन । कस्ती मान्छे हुन् यिनी ? जिज्ञासा राख्नेहरू धेरै थिए । त्यसैले उनको मन्तब्य धेरैले होस् गरिगरी सुने । आफू नयाँ भएकाले बुझ्दै गरेको । नेपालीहरुसित सहकार्य गर्न तयार रहेको । यस्ता सांस्क्रितिक काम र अन्य कन्सुलर संवन्धी सबै काममा सहज ढंगले सेवा दिन चाहेको । नेपालीहरूको हितका लागि आफू लागिपर्ने भन्दै सन्तुलित भनाई राखिन् । उनले आफूलेपनि तमुहरूको घाटु न्रित्य भने पहिलो पटक हेर्न पाएको भन्दै गुरुङ् संस्क्रिती र यसलाई जोगाउन, फैलाउन तमुहरूले गरेको प्रयासको प्रशंसा  गरिन् । प्रवाशी नेपाली  बिदेशमा सांस्क्रितिक दूत भएकाले नेपाल र नेपालीको हितका लागि राजदूतावासको ढोका  सदा खुल्ला रहेको जानकारि दिएर सजिलो बनाउन खोजिन् ।

आजै उनलाई तमु समाजले सम्मानपनि गरेको थियो ।

आजै संस्थाको हितका लागि अदम्य सेवा गरेको भन्दै तमु समाज फ्रान्सका संस्थापक अध्यक्ष लक्ष्मण (तमु) गुरुङ र उपाध्यक्ष अनिता तमुस्यो (गुरुङ) लाई सम्मान  गरियो । सम्मान राजदूत लुइँटेल र उपनियोग प्रमुख ढकालले दोसल्ला ओढाएर र सम्मान पत्र दिएर गरे । सम्मान कार्यक्रममा लक्ष्मण गुरुङ असाध्यै भाबुक देखिए । आफू २८ वर्ष फ्रान्समा बसेपनि सपनामा कहिल्यै फ्रान्सेली भाषा नबोलेको । कहिल्यै फ्रान्सेली सपना नदेखेको । सधैं नेपालकै सपना देखेको र नेपालीमै बरबराउने गरेको बताउँदा केहिबेर हलका मानिसलाईपनि उनले भाबुक बनाइदिए । उनले बसाई फ्रान्समा भएपनि सधैं आफ्नै देश, भाषा, संस्क्रिती र समाजको माया प्रस्ट्याउन खोजेका थिए । उनले आफू जन्मेको लम्जुङको नाल्मा गाउँको सपना निरन्तर देख्ने गरेको बताए । नाल्मा लमजुङको बिकट गाउँ हो, अहिलेपनि । आफू मन्च, सभा र समेलन होईन सडक सडक खालि ठाउँ, भुइँमा हिँड्न रुचाउने ब्यक्ति भएकाले त्यसैमा रमाउनाले भाषण गर्न नआउने हाकाहाकी बताए । आज सम्मानित हुन पाउँदा अचम्म लागेको कुरोपनि नलुकाई भने  ‘स्वर्ग जाने बाटो खुला भएको हो की ?’

अर्की सम्मानित पात्र अनिता तमुस्योले तमु समाज गठन गर्दा जातपातको लागि लागेको भन्ने आरोपपनि सुन्नुपरेकाले तमु सामज फ्रान्स कुनै राजनीति गर्न र अन्य जातजाति, भाषाभाषीलाई अलग राख्न नभएको । बरु तमुहरूको भाषा, संस्क्रिति, पहिचान र परम्परा संरक्षणकालागि खोलिएको बिसुद्द सामाजिक संस्था भनेर प्रस्ट्याईन । यो संस्थाले आफूलाई सम्मानित गरेकामा सबैप्रति आभार प्रकट गरिन् ।

कार्यक्रमका विशेष अतिथि नेपाली दुतावासका उपनियोग प्रमुख रामबाबु ढकालले यो ल्होसार २८५५ औं भएकाले नेपाली बिक्रम संवत भन्दापनि अगाडी रहेको । यसको आजसम्मको ईतिहाँसलेनै गुरुङहरूको संस्क्रिती कति लामो रहेछ भन्ने प्रस्ट्याएको बताएर छक्कै बनाइदिए । उनले यो संस्क्रिती त्यो बेला देखि निरन्तर मानिँदै, जगेर्ना गर्दै, धान्दै आएकाले यसले बिदेशमापनि आफ्ना नयाँ पिँढीलाई सिकाउनु र शिक्षित दिक्षित बनाउनुपर्ने बताए । अर्का बक्ता हरिहर अर्यालले आफूले ४० वर्षपछि फ्रान्समा पहिलो पटक घाँटु नाच देखेको उल्लेख गर्दै घाँटुका बारेमा आफूले बाल्यकालमा देखेका केही स्मरण गरे  ।

(तमु सिनेमाका नायक आकाश गुरुङ देब्रेतिर)

 

(देब्रेतिरकी शर्मिला गुरुङ) 

कार्यक्रममा धेरै खाले न्रित्य देखाईयो  । केही न्रित्य त साँच्चिकै मनमोहक थिए । फ्रान्समा बसेर हेरेपनि सिक्लिस र घान्द्रुकका कुनै चौतारीमा बसेर रोदीमा जमे जस्तो लाग्ने । तक्मे बुढा भन्ने कलाकारसित न्रित्य गरेकि शर्मीला गुरुङ्ले तमु समाजको सांस्क्रितिक फाँटको जिम्मेवारी लिएकी रहिछिन् । उनी आफैं छुट्किलो शरीर लिएर केही न्रित्यमा प्रस्तुत भएकी थीईन ।

तर घाँटु नाच सर्बोत्क्रिष्ट माने धेरैले । प्रशंसानै गरे हाकाहाकी । असाध्यै गाह्रो हुन्छ यो न्रित्य देखाउन भन्दै थिए । घाँटु न्रित्यमा सहभागी महिलाहरुसित त्यसपछि फोटो खिचाउने लामै क्रम चल्यो ।

मोहन गुरुङ, कार्यक्रम सञ्चालक श्री गुरुङ, तमु समाजका अध्यक्ष नारायण गुरुङ, शर्मीला गुरुङ लगायत तमु समाजलाई यहाँसम्म ल्याउन सहयोग पुर्‍याउने धेरैको योगदान र सहयोगको प्रशंसा गरे, नाम बोलाएर संझिए । अहिलेका अध्यक्ष नारायण गुरुङले संस्थालाई असाध्यै राम्रोसित हाँकेको भनेर प्रशंसा गर्नेहरू निकै देखिए । कार्यक्रम र संस्थालाई योगदान गर्नेहरूलाई मुक्त कन्ठले प्रशंसा गर्नपनि चुकेनन् ।

लोक न्रित्य र आधुनिक गितसमेत राखेकाले सबै स्वादका दर्शकहरुकालागि केही न केही उपलब्ध थियो । तमु समाजलाई आर्थिक सहयोग दिनेहरूको नामपनि सुनाइयो ।

(यो कार्यक्रमका सबै तस्विर भोली नेपालप्लसको फेसबूक पेज https://www.facebook.com/Nepalplus?ref=hl मा हेर्नुहोला)