गाउँ गाउँबाट जाग्दै दलित

जनजाति, मधेशी, थारु लगायतका अन्य समूदायले आ आफ्ना अधिकारकालागि सांगठनिक संघर्ष, आन्दोलन र प्रयास गरिरहेका बेला सबैभन्दा उत्पिडनमा परेका भनिएका दलितहरू चुपचाप थिए । तर अब भने ति चुपचाप नबस्ने भएका छन् । संविधान निर्माणको चर्चा चलिरहेका बेला आफ्ना अधिकार सुनिश्चित गर्न ति जाग्न लागेका हुन् । दलितहरूले अहिले गाउँ गाउँ गएर संगठन निर्माण गर्ने र दलितहरूलाई जगाउने गरिरहेका छन् । दलित त्यसमा नि महिला साच्ची नै दोहोरो मारमा पारेकोले दलित एकता संजाल नेपालले, महिला सशक्तिकरण अभियान शुरु गरेको छ ।

दलितहरूलाई जगाउन गाउँ गाउँ खटिएका तीनले भनेका छन् ‘समस्या त गाउँ भिर पाखाहरुमा पो छ त । जागरण र अभियान त त्यहाँ पुग्नु । एकदिन यो अभियान, गाउँ कुना काप्चा गर्दै नेपालभरि पुग्नेछ । तब सबैको आँखा खुल्नेछ ।’ अहिले उनीहरूले ‘दलित एकता आजको आवश्यकता छुवाछूत मुक्त समाज निर्माणको लागि सम्पूर्ण नेपालीहरुको सहभागिता” भन्ने मुल नाराका साथ अभियान अगाडी बढाएका छन् ।

उनीहरुले गाउँमा गएर उत्पिडनमा परेका दलित महिलाहरूलाई सन्जालको मर्म र दलित आन्दोलनको महत्वबारे बुझाउँदै छन् । उनीहरूले गाउँ गौँमा अन्तर्क्रिया, छलफल गर्ने र संगठन बनाउने गरिरहेका छन् । जब सम्म समाजमा सबैभन्दा पिँधमा पारिएका जातीय विभेद र लैंगिक असमानताको खाड्लमा जबर्जस्ती पुरिएका दलित नारीहरु समानताको सतहमा आउन सक्दैनन् तब सम्म समाजमा बिद्द्मान जातीय छुवाछूत र यस्ले निम्तायको दलन ,शोषण ,हिंसा बाट मुक्ति को सार्थकता छैन भनी संजालले अभियान शुरु गरेको हो ।

यहाँ त नारिहरुलाइ घर भित्र को खजाना हो जुन घरमा मात्र प्रयोग गरिनु पर्छ । समाजमा बाहिर दुई शब्द बोल्यो भने पोथी बासेको सज्ञा दिइन्छ । सामुहिक छलफल होस् या गोष्ठी । घर होस् या समाज । नारीहरुका निर्णय लागू हुन् सक्दैनन् । यो हाम्रो समाज र पितृसत्तात्मक संस्कारले नारीहरुलाइ आफू आफैंमा बिबशताको जन्जिरमा बाधिरहनु परेको तितो यथार्थ छ । ससारलाई बदल्नि साहस छ । नारीमा कमजोर होइनन् । नारीहरु सामाजिक संरचनाको मानसिकताले कमजोर बनाइएको हो । मात्र यहाँ चाहिन्छ नारीहरुलाइ घर परिवारको सहयोग । वातावरण अनि अवसर । उनीहरूले अभियान चलाएको संस्था ‘दलित एकता संजाल नेपाल’ले भनेको छ ।