एमाले नेता ओलीले बेइज्जत गरे फ्रान्समा
समाचार नलेख्न राजदूतको धम्की
(पेरिस सुन्दरी २००२ सित फोटो खिचाउँदै एमाले नेता केपी ओली)
देशमा संविधान बनाउनुपर्नेबेला नेकपा एमालेका शक्तिशाली नेता केपी ओलीले भने फ्रान्सको राजधानी पेरिस आएर फ्रान्सेली कूटनीतिज्ञका अगाडि नेपालीकै बेइज्जत गरेका छन् । आल साल्भाडोर भन्ने मुलुकमा जान हिँडेका भनिएका ओली आफ्नी पत्नी सहित पेरिस आएका बेला विदेशी कूटनीतिज्ञका सामु हुने नहुने बोलेर नेपालको बेइज्जत गरेका हुन् ।
(प्रथम अन्नपूर्ण आरोही मोरिस हेर्जोगलाई हलमा लान सहारा दिँदै दूतावासका दुई कर्मचारी)
सन् १९५० को जून ३ तारिखका दिन पहिलो पटक विश्वका ८००० मिटर अग्ला हिमाल मध्ये पहिलो पटक अन्नपूर्ण जेठोको आरोहण गरेका ९२ वर्षीय मोरिस हेर्जोकलाई अभिनन्दन गर्ने कार्यक्रममा सहभागी फ्रान्सेली कूटनीतिज्ञका सामु ओली आफ्नी पत्नीसहित सहभागी थिए । पेरिस स्थित नेपाली दूतावासमा भएको कार्यकममा मोरिस हेर्जोकलाई बुद्दको मूर्ती राखिएको पोको उपहारका रुपमा दिएको केहिबेरपछि उनलाई केहि शब्द बोल्न राजदूत मोहन क्रिष्ण श्रेष्ठले आग्रह गरेका थिए ।
त्यसपछि उनले अंग्रेजी भाषामा अन्कनाउँदै लामो भाषण दिए । हेर्जोगले अन्नपूर्ण हिमाल चढेको आफुले सुनेको, हेर्जोगले लेखेको पुस्तक धेरै भाषामा निस्किएको कुरा आफुले सुनेको तर अहिलेसम्म आफुले देख्न नपाएको भनेर फितलो भाषण दिएका थिए । विश्व भरि प्रसिद्द उनको नेपालमै भएको आरोहण बारे पूर्व परराष्ट्त्रमन्त्री भनेर प्रस्तुत गरिएका ओलीको फितलो भाषण सुनेका बिदेशी कूटनितिज्ञहरु मुसु मुसु हाँसेका थिए । त्यतिनै बेला एक जना फ्रान्सेली कूटनितिज्ञले “नेपालमा यस्ता मानिसहरु रहेसम्म नेपालले कहिल्यै गतिलो बाटो समात्न नसक्ने प्रतिक्रिया दिए । नेपालमा पहिलो पटक भएको अन्नपूर्ण आरोहण बारे खासै जानकारी छैन भन्न भ्याएका उनले नेपालको हिमालबारे भने बताउन खोज्दै थिए ।
कार्यक्रममा उपस्थित कुनैपनि कूटनितिज्ञहरुले क्यामरा लिंदै नचाएर फोटो खिच्ने र फोटो खिचिदिन आग्रह नगरेपनि हाम्रा नेता ओली भने कुनै फोटो ग्राफर झैं क्यामरा नचाउँदै मान्छे फेरी फेरी फोटो खिचिदिन आग्रह गरेका थिए । कार्यक्रममा उपस्थित सन् २००२ कि पेरिस सुन्दरी ईसाबेल लामलाई बोलाएर उनले सँगै फोटो खिच्न आग्रह गरेको देखेर फ्रान्सेली कूटनितिज्ञहरु अचम्मित भएका थिए । उनको क्यामरा मोहले फ्रान्सेलीहरुलाई अचम्म पारेको थियो ।
ओलीका नाममा राजदूतसित बिवाद
(ओली समक्ष बिरोध पत्र दिनकालागि सामूहिक तर्क राख्दै बिनोद ओझा र उनका कुरा सुन्दै राजदूत मोहनक्रिष्ण श्रेष्ठ)
मोरिस हेर्जोगको सम्मान कार्यक्रम सकिएपछि नेपालीहरु एकातिर बसेर खान पिन गर्दै थिए । त्यतिनै बेला पेरिसका ब्यापारी बिनोद ओझाको नेत्रित्वमा केहि नेपाली केपी ओलीको भ्रमणको बिरोध गर्न राजदूत मोहन क्रिष्ण श्रेष्ठको अनुमती र सल्लाह माग्न गए । नेपालमा संबिधान नबनेसम्म बिदेश भ्रमणमा हतोत्साहित गर्न पेरिस आउने सबै सभासद र प्रमुख राजनीतिक दलका नेतालाई नेपालीले यहाँ अस्विकार गर्ने निर्णय गत मे महिनामा गरेका थिए । त्यसको ज्ञापनपत्र गत मे ८ तारिखकै दिन दुतावासमा केहि नेपाली गएर बुझाएका थिए (तस्बिर साथैमा छ)।
त्यहि निर्णयको स्मरण गराउँदै ओली यो समयमा देशमै बसेर संबिधान निर्माणमा लाग्नु पर्ने हुनाले आफुहरुले उनको भ्रमणको बिरोध गर्न चाहेको र त्यसको लागि बिरोध पत्र उनलाई दिने वा त्यहिँ भेटेने बारे सल्लाह हुँदै थियो । केहिबेर ध्यानपूर्वक कुरा सुनेका श्रेष्ठ नेपाली एकता समाजका अध्यक्ष तप्त भण्डारी लगायत केहि नेपालीको ओलीलाई बिरोध गर्न नहुने कुरा सुनेपछि जंगिन थालेका थिए । आफ्नो घरमा आएका पाहुनाहरुलाई आफुले कूटनितिक मर्यादा अनुसारपनि राख्नु पर्ने उनले तर्क गरेका थिए । मेरो घरमा आएका पाहुनामाथि तपाईको के आपत्ती भन्ने उनले तर्क गरेपछि बिरोधपत्र दिन चाहेका नेपालीले पनि उनी सरकार सञ्चालन पार्टीको प्रमुख नेता भएको तर्क गरे । यदि उनी सामान्य पाहुनाका रुपमा आएका हुन् भने मोरिस हेर्जोकलाई सम्मान गर्ने औपचारिक कार्यक्रममा सरिक भएर किन पुरस्कार बाँडे त भन्ने प्रश्न गरेपछि विवाद भएको थियो । आरोहीलाई सम्मान गर्न राखिएको यो कार्यक्रमका दिन् ओलीलाई बिरोध गर्नु अनुपयुक्त भएको भनाई राख्दा बिरोध गर्न चाहेकाहरुले त्यसो भए आफ्नो बिरोध पत्र दिन वा अर्को भेटघाटकालागि आग्रह गरेका थिए ।
(ज्ञापनपत्र दिएको थाह छैन भनेको होइन ? ल हेर्नुस यहि हो । दूतावासभित्रै गएर नेपालीका तर्फबाट पुस्तक घिमिरे र रेभा उपाध्यायले बुझाएको यो ज्ञापनपत्र (अघिल्ला चार मध्ये पहिलो तस्बिर) र साथमा को को थिए)
नेपाली दुतावासमै गएर हस्ताक्षर सहित बुझाएको उक्त बिरोधपत्र आफुले नपाएको र कसैलेपनि नदिएको श्रेष्ठले बताउँदा औपचारिक रुपमा बुझाए को पत्र नपाउनु दिनेको गल्ति नभएर दुतावासकै रहेको तर्क गरे । बरु पत्र नदिने दुतावासकै कर्मचारीलाई कारवाही गर्न सुझाव दिएका थिए । राजदूतले ‘तपाईको र मेरो चार पटक सम्म भेट भैसक्यो म आएपछि । तर खोइ त तपाईले मलाई एक पटक पनि भन्नु भएन त” बिनोद ओझालाई राजदूतले भने ।
त्यसपछि राजदूत श्रेष्ठले आफु आएको दुई महिनापनि नहुँदै अभिनन्दनको यत्रो ठुलो कार्यक्रम गरेको र यति ठुलो कार्यक्रम यस अघिका दश जना नेपाली राजदूत मध्ये कुनैले पनि गर्न नसकेको बताउँदै भने “ल भन्नुस, यस अघि कुनै माइकलालले गर्न सक्यो यत्रो कार्यक्रम ? मैले गरेर देखाएँ”।
उनले आफुलाई कसैले तिन महिनामै लखेटेर देखाउँछु भनेकोले त्यसो गरेर देखाउन चुनौति दिँदै भने “मलाई तिन महिनामा राजदूतबाट लखेट्छु भनेको छ कसैले । ल लखेटेर देखाओस । म च्यालेन्ज गर्छु” । तर उनले त्यो को कर्मचारी हो भन्ने चाहिँ उल्लेख गरेनन् । त्यसपछि उनी निकटका केहि ब्यक्ति सहित बिहान तिन बजेसम्म उनीहरु कार्यक्रम हलमै बसेको स्रोतले उल्लेख गरेको छ । राजदूत पत्नी भने विवादलाई सकभर साम्य पार्न खोज्दै थिईन ।
समाचार नलेख्न धम्की
विवाद भैसकेपछि उनले पंक्तिकारलाई जे पायो त्यहि समाचार नलेख्न औंलो ठड्याउँदै धम्की दिएका थिए । बिहानसम्म पंक्तिकारको लेखनशैली, लेखेका सामग्रि र नेपालप्लस डट कमको प्रशंसा गर्दै म हरेक दिन तपाईले लेखेको पढ्छु भनेका उनले साँझ एक्कासी त्यस्तो आरोप लगाएका थिए । उनीसित आफ्ना बिचार राख्दा एभरेस्ट नेपालका पूर्व अध्यक्ष पेम्बा शेर्पाले पटक पटक हस्तक्षेप गर्दै तिमीहरु कस्ता पत्रकार हौ चिनेको छु भनेर अपमान गर्न खोजेका थिए । उनले पारश शाह पेरिस आएका बेला बिरोध गर्ने नेपालीलाई औंलो ठड्याउँदै ‘यो पनि हो बिरीन्द्र सरकार पेरिस आको बेला बिरोध गर्ने” भन्दै राजदूतका अगाडि अपमान गर्न खोजेका थिए । पारश शाहको पेरिस भ्रमण बारे पेम्बा शेर्पाले प्रसंग उप्काउनासाथ राजदूत श्रेष्ठले चुप चुप नबोल्नुस् नबोल्नुस् भन्दै रोकेका थिए । त्यस कार्यक्रममा राजदुतावासका काउन्सिलर (यस अघिका कार्यवाहक राजदूत) जिवनप्रकाश श्रेष्ठ पनि प्रत्यक्षदर्शी थिए ।
(यो सम्मानकालागि कसले सुझाव र सल्लाह दिएको थियो ? यो घटना किनभयो ? ककसका के के रहे कमजोरी ? सबै बिबेचनात्मक जनकारीका लागि नेपालप्लस हेर्दै गर्नुहोला । पाठक प्रतिक्रिया वास्तबिक नाममा लेख्नुहोला बिना पूर्वाग्रह । काल्पनिक नाममा, पटक पटक एकै आइपी र आलेख भन्दा बाहिरका आरोप प्रत्यारोप, सन्दर्भहिन अनि अशभ्य प्रतिक्रियाहरु प्रकाशित गरिने छैन-नेपालप्लस) ।
